Την βορειοδυτική Θεσσαλονίκη επισκέφθηκαν στις 25 Φεβρουαρίου το 5ο Γυμνάσιο και το 5ο Λύκειο Λάρισας, όπου ξεναγήθηκαν στο Επταπύργιο και τους χώρους μαρτυρίου του Γεντί Κουλέ στο πλαίσιο του διασχολικού προγράμματος "Δημοκρατία και Εκπαίδευση: Μαρτυρικοί τόποι στην εκπαίδευση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα".
Πρόκειται για μια εκπαιδευτική επίσκεψη στο πλαίσιο των βιωματικών δραστηριοτήτων του προγράμματος, το οποίο στοχεύει στην καλλιέργεια της δημοκρατικής συνείδησης, της ιστορικής μνήμης και του ενεργού πολίτη, με τους μαθητές να παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και βαθιά συγκίνηση την ξενάγηση.
Ξεχωριστή στιγμή της επίσκεψης αποτέλεσε η ανάγνωση από τον κ. Μηταφίδη ενός αυθεντικού σημειώματος πολιτικών κρατουμένων της περιόδου της Χούντας των Συνταγματαρχών (1972), το οποίο, παρά τις δυσκολίες και τους κινδύνους, κατόρθωσε να φτάσει ως καταγγελία στον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό. Στο συγκλονιστικό αυτό κείμενο περιγράφονταν οι απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, οι στερήσεις και οι εκβιαστικές πρακτικές της διοίκησης των φυλακών, καταρρίπτοντας τους ισχυρισμούς του καθεστώτος ότι δεν ασκούνταν βασανιστήρια.
Οι μαθητές γνώρισαν το Γεντί Κουλέ ως αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της χώρας, έναν τόπο άρρηκτα δεμένο με τους αγώνες για ελευθερία, δημοκρατία και εθνική ανεξαρτησία. Στους θαλάμους και τα απομονωτήρια φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν χιλιάδες αγωνιστές, κομμουνιστές, δημοκράτες, άνδρες και γυναίκες, εργάτες, αγρότες και διανοούμενοι – από την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας, τη γερμανική Κατοχή και τον Εμφύλιο, έως και τη δικτατορία των συνταγματαρχών.
Κατά την περιήγηση, επισκέφθηκαν τους θαλάμους κράτησης, το Πειθαρχείο με τα κελιά αυστηρής απομόνωσης, το φυλάκιο εποπτείας, το επισκεπτήριο και τον τόπο των εκτελέσεων, ακούγοντας ιστορίες για τους μελλοθάνατους και για τις μορφές αντίστασης που αναπτύχθηκαν, ακόμη και μέσα στις πιο σκληρές συνθήκες, υπό το άγρυπνο βλέμμα των δεσμοφυλάκων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, ο οποίος, ως μελλοθάνατος στο απομονωτήριο, αποτύπωσε με τον λόγο του τις εφιαλτικές στιγμές που βίωναν οι πολιτικοί κρατούμενοι τις τελευταίες ώρες πριν από το εκτελεστικό απόσπασμα. Το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο για πολιτική δράση, αλλά αποφυλακίστηκε με αμνηστία το 1951.
Οι φυλακές του Επταπυργίου, το Γεντί Κουλέ όπως έχει χαραχθεί στη συλλογική μνήμη, αποτελούν έναν τόπο όπου "χύθηκαν ποταμοί αίματος και δακρύων» και γι’ αυτό, είναι ίσως οι πιο πολυτραγουδισμένες φυλακές της χώρας μας", τόνισε ο κ. Κουζινόπουλος,. Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, η ομάδα μαθητών και εκπαιδευτικών απέτισε φόρο τιμής στους αγωνιστές ερμηνεύοντας στον θάλαμο κράτησης των ανδρών το τραγούδι "Μαλλιά Σγουρά".
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με συζήτηση και προβληματισμό γύρω από τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και τον ρόλο της εκπαίδευσης στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επιβεβαιώνοντας ότι οι μαρτυρικοί τόποι μπορούν και οφείλουν να λειτουργούν ως ζωντανά εργαστήρια δημοκρατίας.
Συνοδοί εκπαιδευτικοί ήταν οι συντονίστριες του διασχολικού προγράμματος κ. Αρχοντία Γιαννακάκη από το 5ο Λύκειο, κ. Ζωή Δεληζώνα από το 5ο Γυμνάσιο και τα μέλη της Παιδαγωγικής ομάδας Βικτωρία Κανάκη, Εύα Μωυσιάδου (5ο Γυμνάσιο).
