Στην διοργάνωση ενός πρωτοποριακού πολιτιστικού εγχειρήματος, του Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων "Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο - Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν", προχωρά ο Δήμος Ωραιοκάστρου επαναπροσδιορίζοντας την σχέση της τοπικής κοινωνίας με την ιστορική της ταυτότητα και τιμώντας την ποντιακή προσφυγική μνήμη.
Συγκεκριμένα αυτό αρχίζει την Τετάρτη, 13 Μαΐου και ολοκληρώνεται τον προσεχή Οκτώβριο. Πρόκειται για ένα φεστιβάλ το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και υπερβαίνει τα όρια μιας συμβατικής επετείου, μετατρέποντας την πόλη σε ένα ζωντανό βιωματικό πεδίο, μνήμης και πολιτισμού.
Ακριβέστερα η βασική φιλοσοφία του εστιάζει στην διάχυση της ιστορικής μνήμης στον αστικό ιστό, αναδεικνύοντας την πλούσια πολιτισμική παρακαταθήκη των Πόντιων προσφύγων μέσα από τη μουσική, τα ήθη και έθιμα, τη γαστρονομία, την πίστη και τις προσωπικές αφηγήσεις. Κάθε θεματικός άξονας αναπτύσσεται μέσα από ξεχωριστές δράσεις που ενισχύουν τόσο τη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και τη συμμετοχή του κοινού.
Ειδικότερα η αυλαία του ανοίγει την Τετάρτη, 13 Μαΐου 2026, στις 20.00 με την προβολή του ντοκιμαντέρ - αφιερώματος στον Ποντιακό Ελληνισμό του Δήμου Ωραιοκάστρου, παραγωγής της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων με τίτλο "Το Κάστρο που ξεριζώθηκε - Οι Πόντιοι του Ωραιοκάστρου" (επιμέλεια αφήγηση: Μυροφόρα Ευσταθιάδου, Κείμενα: Δημήτρης Παπαδόπουλος / Σταυριώτης, Σκηνοθεσία-μοντάζ: Λάμπρος Καζάν). Το ντοκιμαντέρ θα παρουσιαστεί σε πρώτη προβολή σε ανοιχτή εκδήλωση στην αίθουσα πολιτισμού "Νέλλυ Δελή" στο Δημοτικό Κτίριο "Παύλος Μελάς" στο Παλαιόκαστρο.
Από την πλευρά του σε σχετική δήλωσή του ο Δήμαρχος Ωραιοκάστρου, κ. Παντελής Τσακίρης τονίζει πως: "Το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων ‘‘Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν’’ είναι πολλά περισσότερα από μια επετειακή εκδήλωση - είναι μια ζωντανή πράξη μνήμης, συμμετοχής και συνέχειας. Ένας φόρος τιμής στους Πόντιους πρόσφυγες που έφεραν μαζί τους, μέσα από τον ξεριζωμό, όχι μόνο τον πόνο της απώλειας, αλλά και έναν ολόκληρο κόσμο. Πίστη, γλώσσα, μουσική, ήθη, γεύσεις, αντοχή και δημιουργική δύναμη. Στο Ωραιόκαστρο, η παρουσία των Πόντιων είναι ζωντανό κομμάτι της ταυτότητάς μας, κεφάλαιο της τοπικής μας ιστορίας. Με το φετινό Φεστιβάλ θέλουμε η μνήμη να βγει στον δημόσιο χώρο. Να μη μείνει κλεισμένη σε προθήκες, αλλά να περπατήσει στις γειτονιές, στις βιτρίνες, στις πλατείες, στις αφηγήσεις των ανθρώπων. Μέσα από μια υπαίθρια μουσειολογική έκθεση, βιωματική πορεία, αναβίωση των παρχαρίων και ξεχωριστές θεματικές εκδηλώσεις, το Ωραιόκαστρο μετατρέπεται σε ένα ζωντανό αρχείο μνήμης και πολιτισμού. Κάθε φωτογραφία, κάθε κειμήλιο, κάθε μαρτυρία γίνεται γέφυρα. Συνδέει τους προγόνους με τα παιδιά μας, το χθες με το αύριο, την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη ζωή του τόπου» σημειώνει ο κ. Τσακίρης και προσκαλεί τους πολίτες να γίνουν «συνοδοιπόροι σε αυτό το βιωματικό ταξίδι. Να τιμήσουμε μαζί τις ρίζες μας, να κρατήσουμε άσβεστη τη φλόγα της ποντιακής ψυχής και να αποδείξουμε ότι η μνήμη, όταν μοιράζεται, γίνεται δύναμη και ελπίδα για το μέλλον."
Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των εκδηλώσεων περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
Αναπαράσταση των Παρχαρίων: Πρόκειται για αναπαράσταση της μετακίνησης και παραμονής των κτηνοτρόφων Ποντίων στα παρχάρια. Η λέξη "παρχάρ’" ερμηνεύεται ως εξοχικός τόπος σε υψόμετρο πάνω από 2000 μέτρα. Η εκδήλωση περιλαμβάνει μια γιορτή της φύσης και της γαστρονομίας, όπου η παρασκευή ποντιακών εδεσμάτων μετατρέπεται σε workshop μετάδοσης γνώσης.
Βιωματική Πορεία: Μια συμβολική διαδρομή στα χνάρια των προσφύγων, όπου ηθοποιοί-αφηγητές θα παρεμβαίνουν ανάμεσα στο πλήθος διαβάζοντας κείμενα και μαρτυρίες, μετατρέποντας την πορεία σε μια συγκλονιστική "peripatetic performance”.
Το πλέον καινοτόμο στοιχείο του Φεστιβάλ, ωστόσο, αφορά μία υπαίθρια μουσειολογική έκθεση που θα λαμβάνει χώρα κατά μήκος του κεντρικού δρόμου του Ωραιοκάστρου (Λεωφόρου Δημοκρατίας) και θα εξελίσσεται μέσα από αντικείμενα που θα εμφανίζονται στις βιτρίνες των τοπικών καταστημάτων. Κάθε βιτρίνα μετατρέπεται σε έναν αυτόνομο «θύλακα μνήμης», φιλοξενώντας μια φωτογραφία, ένα κειμήλιο που έφεραν οι πρόσφυγες και μία μαρτυρία ή πληροφορία που το συνοδεύει.
Ακολουθεί αναλυτική παράθεση του προγράμματος του Φεστιβάλ:
ΜΑΪΟΣ 2026
Τετάρτη, 13/5 |20:00
Ντοκιμαντέρ Μνήμης και Τιμής της ΕΠΩΦ «Το Κάστρο που Ξεριζώθηκε - Οι Πόντιοι του Ωραιοκάστρου» / Κτήριο Παύλος Μελάς (αίθουσα Ν. Δελή), Παλαιόκαστρο
Κυριακή, 17/5 |11:00
Συμβολικός χορός ανδρών «Στα Ίχνη της Μνήμης» / Δημαρχείο Ωραιοκάστρου
Σάββατο, 23/5 |19:30
Βιωματική πορεία «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο» / Λεωφόρος Δημοκρατίας, Ωραιόκαστρο
Κυριακή, 24/5 |20:30
Θεατρική παράσταση από την ΕΠΩΦ / «Ας εν’ καλά η μάννα ς΄» του Στάθη Πανιτσίδη / επιμέλεια, διασκευή και σκηνοθεσία Γιάννης Γεωργιάδης / Κτήριο Παύλος Μελάς (αίθουσα Ν. Δελή), Παλαιόκαστρο
ΙΟΥΝΙΟΣ 2026
Τετάρτη, 10/6 | 19:00
Αφιέρωμα στον Πόντιο ποιητή του τόπου μας Νεόφυτο Ιορδανίδη
Σύλλογος Πολιτισμού Λογείον / Κτήριο Παύλος Μελάς (αίθουσα Ν. Δελή), Παλαιόκαστρο
Τετάρτη, 24/6 |21:00
Καλούσεια / Μουσικοχορευτική παράσταση / 2ο Γυμνάσιο Ωραιοκάστρου
ΙΟΥΛΙΟΣ 2026
Τετάρτη, 1/7 |20:00
Παρχάρια / Αναβίωση μιας γιορτής φύσης και γαστρονομίας / Περιοχή Αλώνια, Ωραιόκαστρο
ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026
Παρασκευή, 4/9 |20:00
Εγκαίνια υπαίθριας μουσειολογικής έκθεσης ««Στις Αποσκευές της Μνήμης» / Λεωφόρος Δημοκρατίας, Ωραιόκαστρο
Σάββατο, 5/9 |19:30
Αναβίωση του ποντιακού εθίμου της προίκας της νύφης / Παλαιό γήπεδο μπροστά από το Δημοτικό Σχολείο Μονολόφου
Κυριακή, 6/9 |19:30
Αναβίωση του ποντιακού γάμου / Πλατεία του χωριού Μεσαίο
Τετάρτη, 9 /9 |20:00
Θεατρική παράσταση από την ΕΠΩΦ / «Ας εν’ καλά η μάννα ς΄» του Στάθη Πανιτσίδη / επιμέλεια, διασκευή και σκηνοθεσία Γιάννης Γεωργιάδης / Πετρωτό
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
Κυριακή, 11/10 |19:00
Προβολή ντοκιμαντέρ του δημοσιογράφου Ν. Ασλανίδη «Κρυπτοχριστιανοί» / Αύλειος χώρος του ιερού ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου, Ωραιόκαστρο.
